|
1801 – ksiądz Stanisław Staszic, właściciel dóbr cetnarowskich w
hrubieszowskiem, był również pionierem turystyki,
1847 – urodził się Aleksander Głowacki (znany jako znakomity
pisarz pod pseudonimem Bolesław Prus), w II połowie XIX wieku
był członkiem Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów, propagował
angielski model sportu
1904 r. – carskie wojska wybudowały koszary, m.in. ujeżdżalnię
krytą i otwartą dla koni
15 09 1918 r. - zaczęła działać I Drużyna Harcerska im. St.
Staszica, przy 8 klasowym Gimnazjum Męskim w Hrubieszowie.
Odbywały się wycieczki piesze raz w miesiącu, zdobywano
sprawności harcerskie, grano w hazenę (gra zbliżona do „w dwa
ognie”).
1918 r. - Uczniowie w Gimnazjum im. St. Staszica mieli po 3
godziny tygodniowo wychowania fizycznego, wówczas zwanymi
„ćwiczeniami cielesnymi”. Pierwszymi nauczycielami wychowania
fizycznego byli Stanisław Skrobański i Michał Wańczyk. Bardzo
dużo czasu poświęcano gimnastyce i marszobiegom.
Październik 1920 r. - miejscowość Hrubieszów stała się stałym
garnizonem 2 Pułku Strzelców Konnych. Pierwszym Dowódcą Pułku
był płk. Bohdan Aleksander Rudolpf. Postawiono również na sport,
szczególnie na rozwój sportu jeździeckiego i strzeleckiego.
1921 r. - został założony przez legionistów Józefa Piłsudskiego,
Związek Strzelecki Komenda Powiatowa w Hrubieszowie w ramach
którego działał Klub Sportowy „Strzelec” w Hrubieszowie.
Pierwszym komendantem był Lucjan Świdziński. Klub prowadził
zajęcia w sekcjach: strzeleckiej, piłki nożnej, harcerskiej,
lekkoatletycznej, bokserskiej, „hazenie”. Początkowo Dom KS
Strzelca znajdował się w budynku drewnianym przy kościele św.
Mikołaja ( w miejscu obecnej Plebani)
29 marca 1922 r. – pierwszy start drużyny konnej 2psk w
Lublinie, w biegu myśliwskim na dystansie 8 km. por. B. K.
Sawicki na koniu „Quivive” zajął II miejsce, na drugi dzień
wygrał bieg dystansowy na 15 km. z dwoma przeszkodami.
1922 r. - jest datą powstania Towarzystwa Gimnastycznego
„Sokół”. Gniazdo Hrubieszów im. Ks. St. Staszica należało do
okręgu IV Dzielnicy Mazowieckiej.
1922 r. - I Drużyna Harcerska im. St. Staszica odbywała
wycieczki piesze raz w miesiącu, najdalsza do Husynnego. Pod
opieką: drużynowy - wywiadowca Psuj Maksymilian, przyboczny
Krawczyk Maurycy, dh Malinowski Tadeusz;
03 05 1923 r. - odbyła się w Hrubieszowie uroczystość wręczenia
sztandaru dla Obwodu Hrubieszów „Związku Strzeleckiego”.
1923 - przy I Drużynie Harcerskiej została założona przez druha
Walerego Krawczyka drużyna futbolowa „Orlęta”, która rozgrywała
m.in. mecze z Gimnazjum z Włodzimierza i Wojskowym Klubem
Sportowym 2 Pułku Strzelców Konnych.
12 09 1923 – urodził się Waszczuk Stefan, w 1944 r. grał z
kolegami w pn przeciwko drużynom Armii Czerwonej stacjonującej w
koszarach w Hrubieszowie. Po wygranym meczu sowieci wsadzili ich
do aresztu. Zostali zwolnieni po 24 godzinach po interwencji dow.
jednostki. Doszło do rewanżu, ale pod warunkiem remisu inaczej 7
dni aresztu, AKS wygrał mecz 11:0, piłkarze uciekli wpław przez
Huczwę.
28 09 1924 r. - odbył się mecz piłki nożnej Orlęta a Błękitni
Hrubieszów (też drużyna harcerska, uzupełniona cywilami) - 4:0,
bramki zdobyli Pawłowski 2, Łuń 1 i samobójcza Laskowski,
kapitanem drużyny zwycięskiej był Michał Stanisław Targowski. W
Błękitnych wyróżnili się Nej i Ślusarski.
05 10 1924 r. - nauczyciel gimnastyki w Gimnazjum Emanuel Kornel
Lech zorganizował z okazji Święta Sportowego Przysposobienia
Wojskowego na placu konnym 2 Pułku Strzelców Konnych w
Hrubieszowie, m.in., marsze ozdobne, rzuty granatem, biegi;
1924 - w Hrubieszowie powstało Katolickie Stowarzyszenie
Młodzieży Żeńskiej i Męskiej. Członkowie stowarzyszenia m.in.
grali w kwadranta i siatkówkę, uczestniczyli w nich w
turniejach. Komendantką stowarzyszenia była Bronisława Sorokówna,
instruktorką wychowania fizycznego Stanisława Boczkowska.
1925 – TG „Sokół” Hrubieszów otrzymało wspaniały sztandar
(znajduje się w Muzeum w Hrubieszowie).
1925 – Ziemianie z powiatu hrubieszowskiego, bracia Kazimierz i
Władysław Pohorecki ofiarowali plac pod budowę „Domu Sokoła” w
Hrubieszowie
11 09 1926 r. - w Hrubieszowie zostały rozegrane zawody
lekkoatletyczne o Mistrzostwo Okręgu Sokolego.
07 11 1926 r. – urodził się Michał Starykiewicz, po II Wojnie
wszechstronny zawodnik, trener, działacz i sędzia w wielu
dyscyplinach sportowych, kronikarz hrubieszowskiego sportu,
organizator wielu imprez, współzałożyciel i prezes klubów oraz
zrzeszeń sportowych, przewodniczący PKKF i PKKFiT w
Hrubieszowie.
1928 – zaczął działać w Hrubieszowie Powiatowy Urząd Wychowania
Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego (PU WF i PW), w latach
trzydziestych zmieniono początkowo Urząd na Komendę, później
Komendę zamieniono na Komitet (PK WF i PW). M.in. organizowali
zawody sportowe oraz sprawdziany, wydawali świadectwa związane z
odznaką POS.
29 07 1928 - został uroczyście otwarty murowany budynek
parterowy z obszernymi piwnicami tzw. „Dom Sokoła” przy ul.
Rydza Śmigłego (obecnie ul. H. Dobrzańskiego „Hubala” - siedziba
Sądu). W domu tym mieściła się kręgielnia, sala gimnastyczna,
oraz salony i biuro, obok budynku znajdowały się korty tenisowe
o nawierzchni trawiastej. W tym czasie prezesem Gniazda w
Hrubieszowie był Jan Pawłowicz.. Budynek był wybudowany
szczególnie ze środków Ziemiaństwa Hrubieszowskiego.
19 VI 1932 r. - Drużyna Harcerska im. St. Staszica otrzymała
dyplom za I miejsce w lekkiej atletyce i siatkówce. Drużyna ta w
innych zawodach wygrała pięciobój i bieg na 100 m.
1932 - powstała Hrubieszowska Liga Morska i Kolonialna.
Posiadała ona teren przy prawym brzegu Huczwy, przy ul. Orlicz
Dreszera 2 (obecnie Ciesielczuka). Na terenie tym usytuowany był
budynek z tarasem, kawiarnią, szatniami i hangarem na kajaki i
łódki pod tym budynkiem. Urządzono plażę, przystań kajakową,
kąpielisko dla dzieci i dorosłych, była trampolina do skoków do
Huczwy. Na boisko szkolne przez Huczwę można było przejść przez
drewniany mostek, wybudowany przez ułanów 2 Pułku Strzelców
Konnych. Były też ścieżki spacerowe z ozdobnymi krzewami. Był
też mały drewniany budynek w którym mieszkał wachmistrz Antoni
Radzik, kierownik tego obiektu. Urządzano zawody pływackie,
wyścigi na kajakach i łódkach. Na czele zarządu stał prezes płk.
Stefan Hauke - Kulesza. W zimie na”Śluzie” urządzano ślizgawkę
na łyżwach. W lecie urządzano na śluzie pikniki z przygrywkami
orkiestry wojskowej, która pływała na dużej łodzi.
1933 – przewodniczącym Powiatowego Komitetu Wychowania
Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Hrubieszowie był
starosta powiatu hrubieszowskiego Stanisław Marek
1933 r. - przy Gimnazjum im. St. Staszica wybudowano salę
sportową o wymiarach 18 x 9 x 5,5 m., sala ta posiadała:
drabinki przyścienne, kraty do przeplotów, tram, ławki
szwedzkie, nad tą salą mieściła się druga o identycznej długości
i szerokości, lecz o wysokości 3,5 m., z przeznaczeniem do
ćwiczeń gimnastycznych.
1933 r. – urodził się Dariusz Świech, Nauczyciel wf w LO
Hrubieszów w latach 1954-1961. Założył Międzyszkolny Klub
Sportowy w Hrubieszowie (LA, siatkówka, gimnastyka), którego
zawodnicy zajmowali czołowe miejsca w województwie. Osobiście
startował i sędziował w zawodach la, podnoszeniu ciężarów i
grach sportowych.
1933 - Hrabia Pohorecki wydzierżawił Komitetowi Rodzicielskiemu
obszar 1 ha (za symboliczną złotówkę na 33 lata), w zakolu
Huczwy (tu gdzie jest stadion obecnie). Urządzono tam boisko do
piłki ręcznej 11 – osobowej, na którym grano też w piłkę nożną,
boisko do piłki siatkowej, podstawowe urządzenia la (skocznia w
dal i bieżnia 100 m. 4 torowa, o nawierzchni gruntowej) i
szatnie. Boisko ogrodzone było siatką drucianą i żywopłotem.
Boisko było usytuowano w poprzek w porównaniu do dzisiejszego.
11 11 1933 r. – PK WF I PW w Hrubieszowie zorganizowało
sprawdziany na Państwową Odznakę Sportową, odznakę m.in. zdobyli
Walenty Kitliński i hrabia Du Chateau
1934 – kwatermistrzem w 2 psk zostaje wielokrotny reprezentant
Polski, olimpijczyk z Amsterdamu w 1928 r. w jeździectwie kpt
Henryk Dobrzański, później słynny „Hubal”, ten który nigdy się
nie poddał Niemcom.
1934 r. – urodził się Stanisław Swatowski, po II Wojnie uczeń
szkoły mechanicznej w Hrubieszowie, reprezentując Legię
Warszawa, dwukrotny olimpijczyk w Rzymie w 1960 r. i Tokio w
1964 r. , trzykrotny uczestnik Mistrzostw Europy w biegu na 400
m. i sztafecie 4 x 400 m
lipiec 1934 r. - grupa chłopców z Hrubieszowa na czele z
Sergiuszem Konopą, zbudowała żaglówkę i popłynęła przez Huczwę,
Bug, Wisłę do Tczewa, dalej płynąć zabroniła straż rzeczna bo
nie mieli przy łódce kilu.
26/29 07 1934 r. - w Hrubieszowie odbyły się Mistrzostwa Armii
Wojska Polskiego w jeździectwie, sędziowało aż 5 generałów
08 09 1935 r. - mając 57 lat zmarł założyciel, później, Prezes
Stowarzyszenia Gimnastycznego „Sokół”” w Hrubieszowie Jan
Pawłowicz (grób znajduje się na cmentarzu w Hrubieszowie).
1935 r. - „Kurier Lubelskie” z dn. 5 listopada napisał, że w
zawodach lekkoatletycznych na stadionie, po raz pierwszy w
Lublinie startowali zawodnicy hrubieszowscy.
05 04 1935 r. – długodystansowcy z KS „Strzelca wzięli udział w
biegu na przełaj o Mistrzostwo Polski, który odbył się w
Lublinie. Na dystansie 8.200 m. 14-ty był Duławski Leon, 17.
Gaworski
1935 r. – w powiecie hrubieszowskim zdobyto ponad 2 tyś. odznak
P.O.S oraz ok. 2 tyś. Odznak Strzeleckich (m.in. Leopold
Krzyżewski) w tym około 20 % kobiet. Sezon letni zakończono
zawodami w różnych dyscyplinach z Włodzimierzem. Na zimę
opracowano plan konkursów narciarskich i łyżwiarskich.
Przygotowano narty, buty, łyżwy i kostiumy. Zaangażowano
instruktorkę narciarską z Okręgowego Urzędu WF i PW.
marzec 1936 r. – Powiatowy Komitet WF i PW, aby pomnożyć środki
na budowę „Domu Strzelca” w Hrubieszowie urządził „bal bez balu”
tj. rozsyłał zawiadomienia o budowie z prośbą o złożenie datku.
Komendantem PK WF i PW był chorąży J. Wnuk.
18 04 1936 r. - odbył się mecz KS Strzelec Hrubieszów a TKS
Amatorzy z Włodzimierza wynik 3:3, sędziował Brenner, widzów ok.
600.
25 04 1936 r. - P.por. Kaja prezes Lubelskiego Okręgowego
Związku Lekkiej Atletyki wygłosił w Hrubieszowie ciekawy odczyt
o wychowaniu fizycznym. Poprzedniego dnia odbył się kurs dla
sędziów la, po którym 23 osoby zostało zakwalifikowanych na
sędziów- kandydatów lekkoatletycznych.
03 05 1936 r. - podczas Biegów Narodowych Starosta Stanisław
Marek wręczył nagrodę przechodnią za największą ilość zdobytych
odznak P.O.S 2 p. strzelców konnych. Po biegach odbyły się mecze
w siatkówkę. Każdy mógł zdobyć lub odnowić „Odznakę strzelecką”
i spełnić swój obowiązek obywatelski oddając „10 strzałów ku
chwale Ojczyzny”. Dla najlepszego strzelca w okresie od 03 do 31
Maja 1936 r. przyznana była nagroda w postaci zegarka,
ofiarowanego przez T-wo Przyjaciół Strzelca. Strzelnica była
czynna we wtorki od 16 do 18 – tej i w niedzielę od 10 do 13 –
tej. 1 strzał kosztował 5 groszy.
1936 r. – przy szkole z ulicy Żeromskiego, splantowano plac
szkolny i boisko, odarniowano skarpy i nasypy, zrobiono tor
saneczkowy, wykonano 4 tarasy.
1936 - do Lubelskiego Okręgowego Związku Lekkoatletycznego
przystąpił KS „Strzelec” z Hrubieszowa.
14 06 1936 r. - na stadionie sportowym WF i PW w Hrubieszowie
odbyły się zawody eliminacyjne o mistrzostwo okręgu pocztowego
Przysposobienia Wojskowego okręgu lubelskiego w siatkówce między
oddziałami Włodzimierz – Hrubieszów z wynikiem 2:1 (15:4, 2:15;
15:9) dla Włodzimierza. Sędziował Marian Mycek.
Czerwiec 1936 r. – w Hrubieszowie odbył się „Dzień Konia”. Dział
sportowy obejmował: bieg myśliwski krokusów, bieg płaski dla
koni włościańskich, konkurs hippiczny i woltyżerka, władanie
bronią.
28/29 06 1936 r. – Liga Morska i Kolonialna w Hrubieszowie
zorganizowała „Święto Morza”. Zostały przeprowadzone zawody
pływackie i wyścigi kajakami.
25/26 07 1936 r. – odbyły się mecze pn Tomaszów – KS Strzelec
Hrubieszów było 3:1 i 2:9. Bramki zdobyli: Bronowski, Grinberg,
Koprowski 3, Ozół, Zieliński 2, 1 samobójcza, sędziował p.
Dziedzio.
23 08 1936 r. – w Hrubieszowie odbył się mecz pn Amatorzy
Włodzimierz –KS Strzelec Hrubieszów wynik 0:3. Bramki zdobyli:
Łęczyński, Zieliński, Lewkowicz, widzów ok. 800
29 08 1936 r. - odbył się mecz piłki nożnej „Strzelca”
Hrubieszów z „Amatorami” z Włodzimierza (A kl.) wygrywając 1:0
po strzale Lewkowicza, mogło być lepiej ale Lewkowicz
przegłówkował za wysoko a Bronowski popadł w poprzeczkę. Widzów
ok. 2000. Grano na błoniach przy Huczwie (obecnie Targowica).
04 09 1936 - przy wspomnianej drużynie harcerskiej założono
zastęp żeglarski pod kierunkiem druha Karola Mleczko i zastęp
kolarski z odpowiedzialnym druhem Marianem Rejniewiczem.
31 X 1936 r. - odbył się bieg drużyn harcerskich Hrubieszowa na
3 km. poświęcony pamięci Wandzie Nyczównie, druhnie która
przedwcześnie zmarła (27 lat).
22 11 1936 r. – Adolf Dobosiewicz referendarz starostwa
powiatowego został odznaczony srebrnym krzyżem zasługi, za
rzetelną i sumienną pracę społeczną szczególnie związaną z
budową domu społecznego i domu strzelca.
1937 – Leon Duławski z KS „Strzelec” po wygranym biegu z okazji
3 Maja w Hrubieszowie, 6 Maja w Krakowie w biegu o nagrodę
„Małego Dziennika”, rywalizując z mistrzem olimpijskim Januszem
Kusocińskim, zajął 4 miejsce
1937 r. - oddano wybudowany dla KS „Strzelec” drewniany budynek
piętrowy z podpiwniczeniem, przy ul. Orlicz Dreszera 1 (teraz
St. Ciesielczuka-biblioteka). Obok budynku była już strzelnica
małokalibrowa (teraz jest tam Dom Nauczyciela). Strzelnica
posiadała cztery drewniane stanowiska do strzelania z pozycji
leżącej. Stanowiska były przykryte drewnianą wiatą a obok
znajdowała się nieduża wieża obserwacyjna. U podnóża skarpy
urządzono boisko do gry w piłkę nożną a skarpę uformowano na
kształt trybuny, stopnie wzmocniono deskami. Klub działał do
wybuchu II wojny światowej. Ostatnim komendantem był chorąży
Wnuk.
04 V 1938 r. - odbyły się Lubelskie Wojewódzkie Igrzyska
Sportowe, w których startował Międzyszkolny Klub Sportowy z
Hrubieszowa, w punktacji ogólnej wywalczył wspaniałe II miejsce
za Lublinem. Najlepiej wypadły siatkarki ponieważ zajęły I
miejsce
10/13 01 1939 r. - staraniem Komendanta Pow. P. W. i WF por.
Zięby odbył się kurs narciarski w Jankach.
15 01 1939 r. - w Domu Strzelca w Hrubieszowie odbył się Walny
Zjazd Delegatów Związku Strzeleckiego.
Luty 1939 r. - w Strzyżowie, Stanisławówce, Rogatce, Dubience,
Moniatyczach odbyły się zebranie pododdziału Związku
Strzeleckiego. Kmdt Pow. Z.S. po omówieniu warunków strzelania
przeprowadzali strzelanie z broni sportowej. Po strzelaniu
wygłaszał dłuższą pogadankę na temat wychowania obywatelskiego w
Z.S. i obowiązkach każdego strzelca jako Obywatela – Żołnierza.
1939 r. – urodził się Wiesław Korczak, bramkarz pn, lekkoatleta.
Dyplomowany instruktor modelarstwa lotniczego klasy „S”. Ponad
30 lat prowadził z dziećmi i młodzieżą zajęcia w modelarnii
lotniczej w Młodzieżowym Domu Kultury w Hrubieszowie. Jako
zawodnik zdobył trzy tytuły Mistrza Polski w klasie modeli
szybowców F 1 A. Ponad 20 razy reprezentował Polskę na zawodach
międzynarodowych, w tym dwa razy na Mistrzostwach Świata (M.IN.
W Płowdiw – Bułgaria w 1975 r.)
03 05 1939 r. - dorocznym zwyczajem lat ubiegłych odbyły się na
stadionie Pow. Komitetu P.W. i W.F. w Hrubieszowie „Bieg
Narodowy na przełaj” o mistrzostwo powiatu hrubieszowskiego. W
ramach biegów odbyły się zawody lekkoatletyczne i gry sportowe
połączone z festynem i tańcami. Przygrywała orkiestra Szkoły
Mechanicznej. Zwycięzcy otrzymali na zakończenie nagrody.
18 06 1939 r. - na strzelnicy Pow. Komit. P.W. i W.F. w
Hrubieszowie odbyły się zawody o mistrzostwo powiatu w
strzelaniu z broni małokalibrowej. 1 miejsce i nagrodę
przechodnią zdobył po raz pierwszy Związek Podoficerów Rezerwy (Z.O.R.),
2-gie Związek Strzelecki (Z.S.), 3 –cie Policyjny Klub
Strzelecki (P.K.S.). Indywidualnie: 1. Szpreralski Kazimierz Z.S.
– 221 pkt., Tuszowski Erazm Z.O.R. – 214 pkt., 3. Nowicki
Stanisław P.K.S. – 212 pkt., Zieliński Kazimierz Z.S. – 186 pkt.
02 VIII 1939 r. - Na boisku WF i PW w Lublinie odbyły się zawody
pocztowców z całego województwa w lekkiej atletyce. W biegu na 3
km. w pięknym stylu zwyciężył Gawroński z Hrubieszowa wynikiem
9:54,0. Drużynowo Hrubieszów wywalczył 4 miejsce, za Lublinem,
Chełmem i Kowlem, za nami m.in. Sarny, Kostopol czy Łuck.
06 09 1939 r. – urodził się w Sahryniu Roman Czapko, który
został srebrnym (1959 r.) i brązowym (1968) medalistą Mistrzostw
Polski w boksie ale nie w barwach hrubieszowskich klubów. Z
Legią Warszawa trzynastokrotny drużynowy Mistrz Polski w latach
1960 - 1972
W okresie międzywojennym w Hrubieszowie działał żydowski klub
sportowy „Hapoel”, członkowie tego klubu rywalizowali w wielu
zawodach z rywalami miejscowymi jak i przyjezdnymi, również
wyjeżdżali na zawody do innych miejscowości
1939 - WOJNA – członkowie KS „Strzelec” Hrubieszów stoczyli
potyczkę zbrojną z Niemcami na „Tatarskiej Górze” którzy
nadjechali od Zamościa.
1940 r. – został zamordowany w Ostaszkowie JAN PUCH, starszy
posterunkowy, który służył w Hrubieszowie i Lublinie, należał do
Policyjnego Klubu Sportowego w Lublinie, m.in. zajął V miejsce
podczas Przełajowych Mistrzostw Polski które zostały
zorganizowane 11 X 1928 r. w Lublinie (wygrał Janusz Kusociński
z Warszawianki).
Opracował – Marek Ambroży Kitliński |